Mee op de regenboog: Nikita Goossens en Ype Driessen schrijven fearless verhalen
Zou ‘Heated Rivalry’ evenveel succes hebben gehad als Illya en Shane niet als koppel eindigden? In een context waar mensen snakken naar homoromantische verhalen met een gelukkig einde, vergt het toch wat moed, fearlessness, om net tegen de tijdsgeest in te gaan. Om het ideaal van de monogame relatie in vraag te stellen. Om het ideaal van de romantische relatie, met één of meer personen, an sich in vraag te stellen. Dat doen Nikita Goossens met ‘Tijd om te bloeien’ en Ype Driessen met ‘Vanilla’. Elk op hun heel eigen manier.
Er zijn amper verhalen over aromantiek, dus schreef Nikita er zelf een. Nikita Goossens (25) debuteerde in 2021 als auteur met het coming-of-ageverhaal ‘Op zoek’. In maart van dit jaar kwam haar tweede boek uit, ‘Tijd om te bloeien’. Daarin koos ze bewust voor heel diverse personages en zet ze vriendschap tussen vrouwen centraal. In ‘Tijd om te bloeien’ reist Lauren, een ambitieuze Belgische eventplanner, naar Washington D.C. om het befaamde Cherry Blossom Festival te organiseren. Maar daar loopt niet alles zoals gehoopt. Ze wordt onderschat door haar mannelijke collega’s, twijfelt over wat ze wil op romantisch vlak en met haar huisgenoten vlot het ook niet zo goed. Althans in het begin. Alles verandert voor Lauren wanneer ze stilaan meer in gesprek gaat met haar huisgenoten. Zo maakt ze kennis met aromantiek en aseksualiteit, maar leert ze ook meer over haar eigen positie en privileges in de maatschappij als witte Europese vrouw. Mai heeft als zwarte, lesbische vrouw namelijk met heel andere obstakels te maken, net als de Mexicaanse Amanda, duidt de auteur. Uiteindelijk ontdekken de drie hoofdpersonages echter dat ze meer gemeen hebben dan gedacht en sporen ze elkaar aan om volop zichzelf te zijn.
Mee op de regenboog
Het is een roman waarin niet romantiek, maar wel vriendschap de hoofdrol speelt. “Heel veel feelgoodverhalen blijken uiteindelijk toch vooral romances te zijn. Bovendien eindigen ze vaak met een huwelijk en kinderen en laat dat nu net iets zijn waar ik een grote afkeer van heb”, lacht Nikita. “Ik heb al vaak gedacht dat ik in zulke boeken beter een stuk of tien bladzijden voor het einde stop omdat het ‘einde’ me dan meer ligt. Maar ik vond een beter alternatief: ik schreef gewoon zelf het boek dat ik wil lezen, met personages die uit traditionele hokjes breken. Want als ik het wil lezen, dan zal ik vast niet de enige zijn en zitten er dus nog mensen op te wachten”, duidt ze.
Door het feit dat aromantiek en aseksualiteit prominent aan bod komen in het verhaal, hoopt de auteur meer begrip te creëren over deze vaak ietwat vergeten geaardheden. “De bezorgdheden waarmee Lauren in het boek zit, zullen ook heel herkenbaar zijn voor wie zich ergens op het aromantische of aseksuele spectrum bevindt. Denk dan aan zaken als ‘pas ik eigenlijk wel goed binnen de LGBTQI+-gemeenschap?’ of ‘wil dit zeggen dat ik dan alleen zal achterblijven op deze planeet?’. Ook veelvoorkomende misconcepties komen aan bod, zoals mensen die denken ‘dat je de juiste persoon gewoon nog moet tegenkomen’. Dat maakt dat het ook voor personen die niet vertrouwd zijn met aromantiek en aseksualiteit, heel leerrijk kan zijn”, meent Nikita.
Meer representatie is nodig
Verder komen eveneens andere vormen van aantrekking, zoals esthetische en sensuele, aan bod in ‘Tijd om te bloeien’. In de aromantische en aseksuele gemeenschap wordt dit onderscheid namelijk vaker bewust gemaakt omdat aantrekking niet per se altijd romantisch of seksueel moet zijn. “Er komt trouwens ook nog een ander aseksueel personage in mijn boek, die dan weer de nuances duidt binnen de community. Want het is zeker niet zo dat die slechts één gezicht heeft”, zegt Nikita. “Ik doe mijn uiterste best om elke gemeenschap zo goed mogelijk weer te geven wanneer ik personages uitwerk, aan de hand van uitgebreide research en gesprekken. Dat vind ik mijn verantwoordelijkheid als auteur. Maar ik kan natuurlijk nooit elke mogelijke ervaring binnen een bepaalde gemeenschap weerspiegelen. Daarom dat het belangrijk is om meerdere schrijvers verschillende verhalen te laten vertellen.”
‘Liefdeloos’ of ‘Loveless’ van Alice Oseman, jawel, die van ‘Heartstopper’, is voor mensen die willen lezen over aromantiek een beetje het standaardwerk geworden. Maar daarnaast zijn er niet heel veel voorbeelden. “Voor deze geaardheid is er zeker nog een inhaalbeweging nodig, in het bijzonder in het Nederlandse taalgebied. Ik ben alleszins trots op mijn bijdrage. Als één lezer zich gezien voelt door mijn boek, dan heb ik mijn doel bereikt. Ik wil verhalen brengen die echt iets betekenen voor mensen.”
Viering van sisterhood
Hoewel de auteur haar boek als feelgood ziet, verduidelijkt ze dat het verhaal zich niet afspeelt in een ideale samenleving: “Er komen best wel zwaardere thema’s aan bod, van de reële bedreigingen die queer personen meemaken tot zelfs een onderwerp als (de angst voor) femicide. Want hoewel de drie vrouwen in de hoofdrol een heel andere achtergrond hebben, blijven het drie vrouwen die leven in een mannenwereld, met verschillende vormen van seksisme. Toch is het een hoopvol verhaal omdat de vriendschap en steun die ze bij elkaar vinden zeer betekenisvol is. Elke tegenslag én elke overwinning kunnen ze met elkaar delen. Zeker in een wereld die vrouwen meer tegen elkaar opzet dan ze mogelijkheden geeft om met elkaar te verbinden, is dat heel veel waard. ‘Tijd om te bloeien’ is dus een soort viering van womanhood en sisterhood. En misschien refereert het slot van het verhaal wel aan een Pride. Maar daarvoor moet je het boek lezen”, besluit Nikita.
Nikita Goossens bracht ‘Tijd om te bloeien’ in eigen beheer uit, als paperback en e-boek via Amazon. Je kan het boek daar bestellen. Meer info vind je ook via haar website en via haar blog op Substack. Op Instagram vind je haar als @nikitasbookclub.
Ype Driessen: ‘Vanilla’
In februari bracht fotostripmaker Ype Driessen (49) zijn eerste roman zonder beelden uit, ‘Vanilla’. Een boek over seksuele zelfontdekking en bevrijding, over vriendschap, over maatschappelijke verwachtingen. Na een pijnlijke break-up verhuist de ietwat neurotische Jip met zijn twee beste vrienden naar Amsterdam. Daar kan Jip volgens zijn vrienden van het leven gaan genieten. Alleen heeft hij op het gebied van seks nog nooit iets spannends meegemaakt. Hij is wat ze noemen: vanilla. Jip wil zelf het liefst zo snel mogelijk weer een vaste relatie, of liever nog, terug naar zijn ex. Maar een mysterieuze figuur doet hem een aanbod: als Jip op twaalf betekenisloze seksdates gaat, zal hij verlost worden van zijn liefdesverdriet. Maar zijn ze wel betekenisloos?
“Seks is ontwikkeling. De transformatie die Jip meemaakt is iets wat wel meer gay mannen meemaken, maar dan in een sneltreinvaart”, zegt Ype. “In het echte leven kan je er veel langer over doen. En ook in het echte leven is er soms een zekere aanmoediging nodig van buitenaf om uit je schulp te komen.”
‘Vanilla’ bevat vele thema’s, waaronder de waaier aan relatiemogelijkheden. Een bewuste keuze van Ype. Jips kantoorgenoot Lieke is een happy single die het vreemd vindt dat alleenstaanden zich moeten verantwoorden. Koppels moeten zich toch ook niet verantwoorden? Huisgenoot Guus vindt juist wel de ware, en Ramon meet zich de rol aan van scene queen die weet hoe het er allemaal aan toegaat. Maar is dat wel zo?
Smut
Ype begon vijf jaar geleden te schrijven aan ‘Vanilla’, toen smut, seksueel expliciete fictie, niet zo hip was als nu. Denk aan de dom/sub-film ‘Pillion’, of de hype van de jaarwisseling: ‘Heated Rivalry’. Tot spijt van wie het benijdt, Ype vond ‘Heated Rivalry’ geen geweldige reeks. “De serie geeft je geen inzicht in gay life. Het blijft fantasy, een sprookje. En de seks is te clean.” Iets wat niet het geval is in zijn roman.
De uitgevers stonden niet in de rij om ‘Vanilla’ uit te geven. Zijn vertrouwde uitgever van zijn fotostrips, Luitingh-Sijthoff, waagde het wel. Zij motiveerden Ype om een boek zonder beeld te schrijven. Ype werkte een idee uit dat hij kreeg toen hij onderweg was naar een date. “Net als Jip bleef het maar malen in mijn hoofd. Is dit het juiste adres? De juiste bel? Wat gaan mensen denken dat ik hier uitspook?” “Ik vond de seksscènes niet zo moeilijk om te schrijven. Ik hanteer doorheen mijn hele werk een niet omfloerste stijl. Ik beschrijf gedragingen die gays heel normaal vinden, maar voor de doorsnee hetero onbekend terrein zijn. Veel fictie blijft hangen bij de coming-out of het eerste lief. Maar dat is niet genoeg voor mij.”
Betekenisloos?
Jip moet op twaalf ‘betekenisloze’ seksdates om zich te verlossen van zijn liefdesverdriet. Twaalf dates als de twaalf werken van Hercules, met daarbij een faustiaanse Mefisto die Jip aanport. Die Mefi doet Jip nadenken over de betekenis van seks. Wat is ‘betekenisloze seks’ überhaupt? Als die vluchtige seks op dat moment is wat je wou of waar je nood aan had, is het dan betekenisloos? “Je kan het vergelijken met uit eten: doe je dat een keer per jaar en het valt tegen, dan blijft het lang nazinderen. Ga je elke week uit eten, sta je veel minder lang stil bij de teleurstelling want volgende week heb je een nieuwe ervaring”, lacht Ype.
Reacties en vriendschappen
Ypes vrienden herkennen hem in zijn literair werk. Toch zijn de reacties verschillend: “Sommige lezers zien het boek als een soort waarschuwing. Anderen vinden het net een heel geil verhaal. Een lezer vertelde me dat hij na het lezen van het boek zijn seksleven ‘eens afgestoft’ had.” Vriendschap is een onderliggend thema in het verhaal. “De drie huisgenoten hebben elk een rol in die vriendschap. Maar wanneer Jip zijn gay identiteit gaandeweg meer omarmt, verandert hij, en dat brengt spanningen, want hij valt uit zijn rol.” Dat is in het echte leven ook zo. “Mensen houden niet van verandering. Ramon, de zelfverklaarde scene-expert, voelt zich voorbijgestoken door Jip. Hij heeft last van fomo, en dan sluimert het slutshamen wel wat door.”
Grindr krijgt een belangrijke rol in het epos van Jip. Jip zit veel op Grindr. Zo veel, dat vrienden en collega’s zich eraan storen. Ook dat komt in het echte leven voor. “Eigenlijk speelt ‘Vanilla’ zich een tiental jaar geleden af”, bekent Ype. “Want tegenwoordig is Grindr minder vriendelijk. Hoeveel mensen verwijderen de app niet om ze kort nadien terug te installeren.” ‘Vanilla’ speelt zich af in Amsterdam. De namen van de kroegen werden gewijzigd. Club Church in Amsterdam werd omgedoopt tot ‘Club Hel’, de plek van de duivel. Gaat Ype, zelf in een open relatie met Nico, wel eens naar Church? “Haha, jazeker. Ik was er afgelopen zaterdag nog.”